[Inspiration ]  [article] “เรามุ่งที่จะนำเอาพลังแห่งการพัฒนามิติภายใน เข้ามาแก้ไขปัญหาระดับโลกทุก ๆ ปัญหาที่มนุษยชาติกำลังเผชิญอยู่”

 
 
 
“เรามุ่งที่จะนำเอาพลังแห่งการพัฒนามิติภายใน เข้ามาแก้ไขปัญหาระดับโลกทุก ๆ ปัญหาที่มนุษยชาติกำลังเผชิญอยู่”

     เรามุ่งศึกษาว่า ทักษะและความสามารถไหนบ้างของมนุษย์ที่สมควรถูกพัฒนา เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายของยุคสมัย และเพื่อทำให้ SDGs ประสบความสำเร็จได้ดีขึ้น ผลการศึกษาพบว่ามีทักษะจำเป็นอยู่ 23 ทักษะ ซึ่งถูกนำมาจัดหมวดหมู่ได้ใน 5 มิติ
 
มิติที่ 1 Being – Relationship to Self
การเป็น การอยู่ – การเชื่อมโยงกับตนเอง
     เป็นเรื่องของการบ่มเพาะและพัฒนาชีวิตภายใน รวมไปถึงการลงลึกสู่การเชื่อมโยงกับสภาวะภายในของตัวเราเอง เช่น ความคิด อารมณ์ และความรู้สึกของร่างกาย สิ่งเหล่านี้จะช่วยให้เราเกิดสติ การรู้เนื้อรู้ตัว การตระหนักรู้ในตนเอง สามารถอยู่กับปัจจุบันขณะ แจ่มชัดในเจตจำนง และดำรงความเป็นกลาง ไม่หวั่นไหวไปกับสถานการณ์รอบตัว โดยเฉพาะเมื่อต้องเผชิญหน้ากับความยุ่งยากซับซ้อนต่าง ๆ ทักษะที่สำคัญในมิตินี้ ได้แก่
     - Inner Compass การมีเข็มทิศภายใน คือการรับรู้ได้อย่างแจ่มชัดในตนเอง ถึงการมีเจตจำนงของชีวิต การมีความมุ่งมั่นตั้งใจ และความรับผิดชอบที่จะขับเคลื่อนสิ่งที่มีคุณค่าความหมายในตนเอง ซึ่งสัมพันธ์ไปกับการยังประโยชน์ที่ดีงามเพื่อผู้อื่นและส่วนรวม
     - Integrity and Authenticity ความซื่อตรงและความจริงแท้ คือความสามารถและความตั้งใจที่จะแสดงออกทางการกระทำ อย่างสอดคล้องกับสภาวะภายในของตนเอง ด้วยความจริงใจ ซื่อสัตย์ และซื่อตรง
     - Openness and Learning Mindset การเปิดรับและมีวิธีคิดที่พร้อมเรียนรู้ คือการมีวิธีคิดและสภาวะพื้นฐานในใจที่พร้อมเปิดกว้าง เปี่ยมด้วยความสนใจใคร่รู้ อีกทั้งเต็มใจที่จะเอาตัวเองเข้าไปเรียนรู้และปฏิสัมพันธ์กับสิ่งต่าง ๆ อย่างเต็มที่ แม้จะต้องเปราะบางหรือเจ็บปวด ทั้งนี้เพื่อเปิดโอกาสให้มีการเปลี่ยนแปลงและเติบโตได้
     - Self-Awareness การตระหนักรู้ในตนเอง คือความสามารถที่จะมองเห็นและบ่งบอกสภาวะต่าง ๆ ของตนเองได้ สามารถเป็นดั่งกระจกที่สะท้อนได้ว่า ตนเองกำลังคิดอะไร รู้สึกอะไร ต้องการอะไร ฯลฯ สามารถมองเห็นตัวเองได้อย่างเป็นจริงและถูกต้อง รวมถึงสามารถจัดการตัวเองได้อย่างเหมาะสม
     - Presence การเป็นปัจจุบัน คือความสามารถที่จะให้ตนเองดำรงอยู่ที่นี่และเดี๋ยวนี้ โดยปราศจากอิทธิพลของความคิดและความรู้สึกที่คอยตัดสินหรือปรุงแต่ง เป็นความสามารถของการอยู่กับสภาวะที่เป็นปัจจุบันอันผ่อนคลาย เปิดกว้าง และไร้เงื่อนไข
     จะเห็นได้ว่า ทักษะในมิตินี้ได้เน้นถึงศักยภาพต่าง ๆ ที่มีอยู่แล้วภายในตนเอง เน้นการกลับมายอมรับและเห็นการดำรงอยู่ของตนเองอย่างตรงไปตรงมา และเข้าใจได้ว่า การดำรงอยู่ของตนเองนี้มีผลต่อวิธีการปฏิสัมพันธ์ การดำเนินชีวิต และการมองเห็นความเป็นจริงของโลกภายนอก ดังนั้น เพื่อจะทำให้ศักยภาพส่วนนี้เบ่งบานและยังประโยชน์ได้โดยแท้ จึงจำเป็นต้องพัฒนาทักษะเหล่านี้ให้เต็มที่ ด้วยการบ่มเพาะความสามารถในการกลับมามองเห็นตัวเอง มีสติ รู้ตัวได้ตามจริง และสามารถสะท้อนสภาวะภายในต่าง ๆ ออกมาได้อย่างซื่อตรงและถูกต้อง และทักษะต่าง ๆ ในมิตินี้จะเป็นพื้นฐานที่สำคัญยิ่งสำหรับการบ่มเพาะและพัฒนาทักษะในมิติอื่น ๆ ให้งอกงามและสมบูรณ์ได้ต่อไป
 
มิติที่ 2 Thinking – Cognitive Skills
การคิด – ทักษะของการรู้คิด
     เป็นเรื่องของการพัฒนาทักษะของการรู้คิดในตนเอง ด้วยการเปิดรับและฝึกมีมุมมองที่แตกต่างหลากหลาย ฝึกวิเคราะห์และประมวลผลข้อมูลต่าง ๆ ที่ผ่านเข้ามาสู่การรับรู้ของเรา รวมถึงการเห็นและทำความเข้าใจโลกรอบตัวในลักษณะของความเป็นองค์รวมหรือความเป็นทั้งหมดที่ทุกสิ่งทุกอย่างเชื่อมโยงสัมพันธ์ต่อกัน การรู้คิดเช่นนี้จะนำเราไปสู่การคิดและการตัดสินใจได้อย่างชาญฉลาด มีเหตุมีผล และมีวิจารณญาณที่รอบด้าน ทักษะที่สำคัญในมิตินี้ ได้แก่
     - Critical Thinking การคิดเชิงวิพากษ์ คือทักษะในการพิจารณาความถูกต้องสมเหตุสมผลของมุมมอง ข้อมูลหลักฐาน และแนวคิดต่าง ๆ อย่างถี่ถ้วนและมีวิจารณญาณ
     - Complexity Awareness การตระหนักรู้ในความซับซ้อน คือความรู้ความเข้าใจและทักษะในการทำงานเกี่ยวกับเงื่อนไขและเหตุผลที่มีความซับซ้อนและเป็นระบบ
     - Perspective Skills การเข้าถึงมุมมอง คือทักษะในการค้นหา ทำความเข้าใจ และเข้าถึงประโยชน์ของปัญญาญาณที่มาจากหลากหลายมุมมองที่ดูขัดแย้งกัน
     - Sense-Making การสร้างความหมาย คือทักษะในการมองเห็นรูปแบบ การประกอบสร้างสิ่งที่ไม่รู้ไม่เข้าใจ และการมีความสามารถที่จะสร้างมันให้เป็นเรื่องราวที่มีความหมายขึ้นมาได้ด้วยความรู้ตัว
     - Long-term orientation and Visioning การกำหนดทิศทางและมีวิสัยทัศน์ระยะยาว คือการเห็นทิศทางระยะยาว และความสามารถในการสร้างและรักษาความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะนำพาวิสัยทัศน์ที่เกี่ยวโยงกับบริบททางสังคม
     จะเห็นได้ว่า ทักษะทางการรู้คิดเหล่านี้เป็นประตูบานแรกที่ใช้เปิดเพื่อการกลับเข้ามาคืนศักยภาพแห่งความเป็นมนุษย์ให้ตนเอง เป็นการก่อกำเนิดขึ้นของหลักการและระบบคิดที่เป็นของตัวเอง เป็นศักยภาพที่ผุดขึ้นจากภายในของตนเองโดยแท้ โดยไม่ต้องเชื่อตามสิ่งอื่นที่อยู่ภายนอกอีกต่อไป อย่างไรก็ตาม ความคิดนี้มีข้อจำกัดตรงที่ประสิทธิภาพของมันขึ้นอยู่กับความสามารถของระบบปฏิบัติการ (ระบบการให้เหตุผล) และปริมาณข้อมูลเท่าที่ตนเองมีอยู่ หลายครั้งจึงยังไม่อาจพาให้เจ้าตัวไปถึงที่สุดแห่งความจริงได้ แต่อย่างน้อย ทักษะทางการรู้คิดเหล่านี้ก็ช่วยให้เราไปต่อกับศักยภาพภายในด้านอื่น ๆ ได้อย่างแน่วแน่มั่นคง อีกทั้งช่วยให้เราสามารถสื่อสารสิ่งต่าง ๆ กับโลกได้อย่างแตกฉานและมีประสิทธิภาพ
 
มิติที่ 3 Relating – Caring for Others and The World
การสัมพันธ์ – การใส่ใจผู้อื่นและโลก
     เป็นเรื่องของการบ่มเพาะการชื่นชมขอบคุณ การใส่ใจดูแล และการรู้สึกเชื่อมโยงกับผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นกับเพื่อนบ้าน คนรุ่นหลัง หรือกับธรรมชาติและโลกที่มีชีวิต ความรู้สึกสัมพันธ์เชื่อมโยงเช่นนี้จะช่วยให้เราสามารถสร้างสรรค์ระบบและสังคมที่มีความยุติธรรมและความยั่งยืนมากขึ้นให้แก่คนทุกคนได้ ทักษะที่สำคัญในมิตินี้ ได้แก่
     - Appreciation การชื่นชมขอบคุณ คือการมีความสัมพันธ์กับผู้อื่นและกับโลก โดยอาศัยการชื่นชม การสำนึกรู้คุณ และความเบิกบานเป็นวิถีทางพื้นฐาน
     - Connectedness การมีความสัมพันธ์เชื่อมโยง คือการเห็นและเข้าใจได้อย่างแจ่มชัดว่า ตัวเราเชื่อมโยง และ / หรือ เป็นส่วนหนึ่งของความเป็นทั้งหมดที่ยิ่งใหญ่กว่า ไม่ว่าจะเป็น ชุมชน มนุษยชาติ หรือระบบนิเวศระดับโลก
     - Humility การมีความอ่อนน้อมถ่อมตน คือการทำหน้าที่ไปตามความจำเป็นของสถานการณ์ โดยไม่ต้องกังวลอยู่กับการให้ความสำคัญกับตัวเอง
     - Empathy and Compassion การมีความเข้าอกเข้าใจและความกรุณา คือความสามารถในการสัมพันธ์กับผู้อื่น ตนเอง และธรรมชาติ ด้วยความรักความเมตตา ความเข้าอกเข้าใจ ความกรุณา รวมถึงการรับรู้ได้ถึงความทุกข์ที่เกี่ยวข้อง
     จะเห็นได้ว่า ทักษะของการใส่ใจดูแลผู้อื่นเหล่านี้คือศักยภาพที่มาจากภายในของคนเรา ทำให้คน ๆ นั้นมีอิสระเหนือข้อเท็จจริงหรือเหตุผลที่เอาสถานการณ์ภายนอกเป็นตัวตั้งเพียงอย่างเดียว แต่กลับมาเคารพการมีชีวิตและความเป็นมนุษย์ที่หยั่งอยู่บนคุณค่าความหมายที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น อีกทั้งช่วยให้เราสามารถมองเห็นและเชื่อมโยงไปสู่สรรพสิ่งอื่น ๆ ได้โดยไม่ตัดขาดจากกัน ซึ่งนี่คือพื้นฐานสำคัญของการเข้าใจความจริงในมุมมองที่กว้างขวางและถูกต้องได้ยิ่งกว่า นำไปสู่ศักยภาพในการละวางอัตตาและประโยชน์ส่วนตนอันคับแคบ ไปสู่การยังประโยชน์เพื่อผู้อื่นและเพื่อโลกที่ยิ่งใหญ่ได้
 
มิติที่ 4 Collaborating – Social Skills
การร่วมมือ – ทักษะทางสังคม
     เป็นเรื่องของการพัฒนาความสามารถในการเปิดพื้นที่ สร้างความสัมพันธ์ สานความร่วมมือ และสื่อสารกันและกัน กับผู้มีส่วนร่วมกลุ่มต่าง ๆ ที่มีความแตกต่างหลากหลายในเรื่องคุณค่า ทักษะ และความสามารถ ทั้งนี้เพื่อนำไปสู่ความเจริญก้าวหน้าในเรื่องที่ใส่ใจร่วมกัน ทักษะที่สำคัญในมิตินี้ ได้แก่
     - Communication Skills ทักษะในการสื่อสาร คือความสามารถในการรับฟังผู้อื่นได้อย่างลึกซึ้งและจริงแท้ นำพาการสนทนาที่จริงใจ นำเสนอความเห็นของตนเองได้อย่างเชี่ยวชาญ จัดการความขัดแย้งได้อย่างสร้างสรรค์ และปรับประยุกต์วิธีการสื่อสารได้กับคนกลุ่มต่าง ๆ
     - Co-Creation Skills ทักษะในการร่วมสร้างสรรค์ คือความสามารถและแรงจูงใจในการสร้าง พัฒนา และเอื้ออำนวยให้เกิดการปฏิสัมพันธ์กันแบบร่วมไม้ร่วมมือ ท่ามกลางผู้มีส่วนร่วมกลุ่มต่าง ๆ ทั้งนี้ เป็นปฏิสัมพันธ์ที่เปี่ยมด้วยความรู้สึกไว้วางใจและปลอดภัยในเชิงจิตวิทยา อีกทั้งมีการร่วมสร้างสรรค์สิ่งต่าง ๆ ได้อย่างจริงแท้
     - Inclusive Mindset and Intercultural Competence การมีวิธีคิดแบบไม่ทอดทิ้งกันและมีความสามารถเชิงพหุวัฒนธรรม คือทักษะความสามารถและความเต็มใจที่จะโอบรับความแตกต่างหลากหลาย และรวมผู้คนและกลุ่มต่าง ๆ ที่มีความคิดเห็นและภูมิหลังอันแตกต่างกันเข้าไว้ด้วยกัน
     - Trust การมีความไว้วางใจ คือความสามารถในการสร้างและแสดงออกถึงความไว้เนื้อเชื่อใจกัน อีกทั้งสร้างและดำรงรักษาสัมพันธภาพที่เปี่ยมด้วยความไว้วางใจนั้นให้คงอยู่
     - Mobilization Skills ทักษะในการนำกลุ่ม คือความสามารถในการสร้างแรงบันดาลใจ ระดม และขับเคลื่อนผู้คน สู่การทำเพื่อเป้าหมายที่มีร่วมกัน
     จะเห็นได้ว่า ทักษะทางสังคมเหล่านี้วางอยู่บนความเชื่อพื้นฐานที่ว่า คนเราทุกคนมีคุณค่าเสมอเหมือนกันและสามารถเรียนรู้และเติบโตได้ไม่ต่างกัน ดังนั้น ทักษะเหล่านี้จึงนำมาสู่การเปิดพื้นที่ร่วมให้คนทุกคนสามารถสกัดเอาศักยภาพฝังลึกที่มีอยู่ภายในตนเองออกมา เพื่อใช้สร้างสรรค์คุณประโยชน์ต่าง ๆ ได้อย่างครอบคลุมและรอบด้านยิ่งกว่า เป็นการออกจากวิถีปฏิบัติของสังคมที่พึ่งพิงการใช้อำนาจควบคุมบังคับ มาสู่วิถีของการเสริมพลังกันและกันและปลดปล่อยศักยภาพสูงสุดในความเป็นมนุษย์ที่แต่ละคนมีอยู่ อีกนัยหนึ่ง เป็นการยกระดับจิตสำนึกร่วมของสังคมให้สูงขึ้น ให้สามารถสร้างสรรค์ประโยชน์อันไพศาลได้มากยิ่งขึ้นนั่นเอง
 
มิติที่ 5 Acting – Driving Change
การลงมือทำ – สร้างการเปลี่ยนแปลง
     เป็นเรื่องของการนำพาต่อคุณสมบัติที่สำคัญบางประการ เช่น การมีความกล้าหาญ และการมองเชิงบวก โดยคุณสมบัติเหล่านี้จะช่วยให้เราเกิดอำนาจภายในที่แท้ ละทิ้งนิสัยเดิม ๆ มีความคิดที่เป็นของตัวเอง และสามารถลงมือทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยความมั่นคงต่อเนื่อง ท่ามกลางช่วงเวลาที่มีแต่ความผันแปรไม่แน่นอน ทักษะที่สำคัญในมิตินี้ ได้แก่
     - Courage การมีความกล้าหาญ คือความสามารถที่จะยืนหยัดเพื่อคุณค่าที่มีในตน ตัดสินใจ และลงมือทำตามที่ได้ตัดสินใจนั้น อีกทั้งหากจำเป็น สามารถท้าทายและขัดขืนต่อโครงสร้างและทรรศนะที่มีอยู่
     - Creativity การมีความคิดสร้างสรรค์ คือความสามารถที่จะสร้างและพัฒนาความคิดที่เป็นของตัวเองขึ้นมา สร้างสรรค์สิ่งใหม่ และมุ่งที่จะออกจากรูปแบบเดิมที่ทำตาม ๆ กันมา
     - Optimism การมองเชิงบวก คือความสามารถที่จะดำรงรักษาและสื่อสารการมีความหวัง ทัศนคติเชิงบวก และความเชื่อมั่นออกไป โดยเห็นความเป็นไปได้ของการเปลี่ยนแปลงที่มีความหมาย
     - Perseverance การมีความพากเพียร คือความสามารถที่จะยังคงเกาะติด ไม่ล้มเลิก มีความแน่วแน่ และอดทน แม้จะต้องอาศัยความพยายามอยู่เป็นเวลานานกว่าจะเห็นผลก็ตาม
     จะเห็นได้ว่า ทักษะของการสร้างการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวข้องกับการลองลงมือทำบางสิ่งบางอย่างที่สามารถสร้างผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรมทันที โดยสิ่งนั้น ๆ ได้มาจากการใคร่ครวญอย่างลึกซึ้ง อาศัยภูมิปัญญาภายใน แล้วตัดสินใจด้วยความรอบคอบ รู้เนื้อรู้ตัว และมีความรับผิดชอบ จากนั้น เปิดใจเรียนรู้กับผลของการกระทำนั้นอย่างกล้าหาญ พร้อมจะรับฟังเสียงสะท้อน ปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงการทำงานไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะประสบผลสำเร็จและสามารถยังประโยชน์ให้แก่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงโลกและธรรมชาติได้อย่างแท้จริง
 
คำถามเพื่อการใคร่ครวญ
“ถ้าจะต้องเลือกทักษะจากกรอบแนวคิด IDGs ขึ้นมาสักหนึ่งเรื่องเพื่อเรียนรู้และพัฒนา ทักษะเรื่องไหนน่าจะสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับชีวิตของฉันได้มากที่สุด?”
*********************************
ถอดความจากเนื้อหาต้นฉบับใน IDG Toolkit ของ innerdevelopmentgoals.org
[https://www.innerdevelopmentgoals.org/.../Updated_IDG...]
โดย ผศ.ดร. สมสิทธิ์ อัสดรนิธี
Created date : 18-05-2024
Updated date : 18-05-2024

- Goto Top -
Lastest Update
 
Other Articles